حتماً دلیلی دارید که دارید درباره کورتاژ تحقیق می کنید. شاید خودتان یا یکی از عزیزانتان قرار است این عمل را انجام دهد و کمی نگران هستید. یا شاید پزشک این روش را برای شما تجویز کرده و می خواهید بدانید دقیقاً چه اتفاقی می افتد و کورتاژ چیست ؟
خبر خوب این است: کورتاژ یک روش رایج، نسبتاً ساده و در بسیاری از موارد نجات بخش است. با خواندن این راهنما، دیگر نه ترسی خواهید داشت و نه سوال بی جوابی. 🤗
با ما همراه باشید تا همه چیز را درباره کورتاژ از صفر تا صد به زبانی ساده با هم مرور کنیم.
کورتاژ دقیقاً چیست؟ (یک تعریف خیلی ساده)

کورتاژ یا D&C (مخفف Dilation and Curettage) یک روش پزشکی است که در آن:
- دهانه رحم کمی باز (گشاد) می شود. 🚪
- بافت های داخل رحم با ابزار مخصوص برداشته می شوند. 🧹
ابزاری که پزشک استفاده می کند «کورت» (Curette) نام دارد یک وسیله قاشقی شکل که به آرامی دیواره داخلی رحم را تمیز می کند. در بسیاری از موارد امروزی به جای خراشیدن، از ساکشن (مکش) استفاده می شود که ملایم تر و ایمن تر است.
به زبان خیلی ساده: کورتاژ مثل یک نظافت دقیق و اصولی داخل رحم است. 🧼
چرا کورتاژ انجام می شود؟ ۶ دلیل اصلی
بر اساس منابع معتبر، کورتاژ دو کاربرد اصلی دارد: تشخیصی و درمانی. اما بیایید به زبان ساده تر، ۶ دلیلی که ممکن است پزشک کورتاژ را توصیه کند چیست :
| ردیف | دلیل | توضیح مختصر |
| ۱ | خونریزی غیرعادی رحم | وقتی پریودهای سنگین، طولانی یا نامنظم دارید و علت آن مشخص نیست. |
| ۲ | پس از سقط ناقص | وقتی بارداری خاتمه یافته اما بقایای جنین یا جفت در رحم باقی مانده است. |
| ۳ | تشخیص سرطان یا ضایعات پیش سرطانی | نمونه برداری از پوشش داخلی رحم برای بررسی وجود سلول های غیرطبیعی. |
| ۴ | برداشتن پولیپ یا فیبروم کوچک | پولیپ ها و برخی فیبروم های داخل رحمی را می توان با کورتاژ برداشت. |
| ۵ | بررسی علت ناباروری | گاهی برای ارزیابی وضعیت آندومتر در پروسه درمان ناباروری انجام می شود. |
| ۶ | خونریزی پس از یائسگی | اگر بعد از یائسگی دچار لکه بینی یا خونریزی شوید، کورتاژ تشخیصی کمک می کند. |
نکته مهم: کورتاژ برای سقط جنین عمدی در ایران فقط در شرایط قانونی خاص (مثل خطر جانی برای مادر یا ناهنجاری شدید جنین) انجام می شود و خارج از این موارد، غیرقانونی است.
کورتاژ چگونه انجام می شود؟ (گام به گام، بدون ترس)

بیایید این بخش را با آرامش کامل بخوانید. دانستن جزئیات، بزرگ ترین ترس ها را از بین می برد. 🤍
مرحله ۱: آماده سازی قبل از عمل
- معمولاً ۶ تا ۸ ساعت قبل از عمل ناشتا باشید (با نظر پزشک).
- اگر داروی خاصی مصرف می کنید (مثل آسپرین یا وارفارین)، حتماً به پزشک بگویید.
- دوش بگیرید و از لوازم آرایشی و لاک ناخن استفاده نکنید.
- یک نفر را همراه خود ببرید تا بعد از عمل شما را به خانه برساند.
مرحله ۲: در اتاق عمل چه اتفاقی می افتد؟
- روی تخت معاینه دراز می کشید، پاها روی رکاب ها قرار می گیرند (مثل معاینه لگن).
- بیهوشی: کورتاژ معمولاً با بیهوشی عمومی (کاملاً خواب هستید) یا بیهوشی نخاعی (از کمر به پایین بی حس هستید) انجام می شود. پس هیچ دردی حین عمل حس نمی کنید.
- پزشک با اسپکولوم دیواره های واژن را باز می کند تا دهانه رحم را ببیند.
- دهانه رحم گشاد می شود: با میله های نازک و ظریف، دهانه رحم به تدریج باز می شود.
- برداشتن بافت: ابزار کورت یا دستگاه ساکشن وارد رحم می شود و بافت های اضافی برداشته می شوند.
- تمام! 🎯 خود عمل فقط ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول می کشد.
مرحله ۳: اقدامات بعد از عمل در اتاق ریکاوری کورتاژ چیست ؟
- حدود ۱ تا ۲ ساعت در ریکاوری می مانید تا فشار خون و علائم حیاتی شما پایدار شود.
- ممکن است کرامپ های خفیف (مثل درد پریود) و لکه بینی داشته باشید این کاملاً طبیعی است.
- بعد از تأیید پزشک، می توانید به خانه بروید.
۱۰ نکته طلایی مراقبت های بعد از کورتاژ (حتماً بخوانید!)

مراقبت درست بعد از کورتاژ مثل یک بیمه نامه برای سلامت آینده شماست. این ۱۰ نکته را جدی بگیرید:
۱. استراحت کافی، اما نه کامل در رختخواب
- حداقل ۲ تا ۳ روز اول فعالیت سنگین نداشته باشید.
- اما هر یک ساعت یکبار بلند شوید و کمی راه بروید این کار از لخته شدن خون در پاها جلوگیری می کند.
۲. نوار بهداشتی، نه تامپون!
- تا ۲ هفته از نوار بهداشتی استفاده کنید.
- استفاده از تامپون یا کاپ قاعدگی ممنوع است خطر عفونت را بالا می برد.
۳. رابطه جنسی را حداقل ۲ هفته ممنوع!
- دیواره رحم و دهانه رحم نیاز به ترمیم دارند.
- رابطه جنسی زودهنگام می تواند باعث عفونت یا خونریزی شدید شود.
۴. به استخر و وان حمام نروید
- تا ۲ هفته فقط دوش بگیرید، نه حمام نشسته یا استخر.
- آب آلوده می تواند وارد رحم شود و عفونت ایجاد کند.
۵. مسکن ها را طبق دستور مصرف کنید
- برای درد و کرامپ، معمولاً ایبوپروفن یا استامینوفن تجویز می شود.
- از آسپرین استفاده نکنید خونریزی را افزایش می دهد.
۶. تغذیه مناسب؛ آهن و پروتئین را فراموش نکنید
- بعد از کورتاژ، بدن شما نیاز به بازسازی دارد.
- غذاهای غنی از آهن: گوشت قرمز، اسفناج، عدس، تخم مرغ.
- غذاهای پروتئین دار: مرغ، ماهی، تخم مرغ، حبوبات.
۷. مایعات فراوان بنوشید
- آب، شیر، سوپ و آبمیوه های طبیعی به حفظ انرژی و جلوگیری از یبوست کمک می کنند.
۸. ورزش سنگین و بلند کردن اجسام حداقل ۱ هفته ممنوع
- وزنه نزنید، دویدن یا حرکات سنگین انجام ندهید.
- پیاده روی آرام اشکالی ندارد.
۹. مراقب علائم عفونت باشید
- اگر تب، ترشحات بدبو، درد شدید یا خونریزی خیلی زیاد داشتید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
۱۰. چرخه قاعدگی بعدی را پیگیری کنید
- معمولاً پریود بعدی ۳ تا ۶ هفته بعد از کورتاژ شروع می شود.
- اگر بعد از ۶ هفته پریود نشدید، با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی کورتاژ چیست ؟ (نادر اما قابل آگاهی)

خبر خوب این است که عوارض جدی کورتاژ بسیار نادر هستند (کمتر از ۱ درصد موارد). اما بهتر است آنها را بدانید:
| عارضه | توضیح | احتمال وقوع |
| خونریزی زیاد | نیاز به تعویض نوار بهداشتی هر ساعت | بسیار نادر |
| عفونت | تب، ترشحات بدبو، درد لگن | حدود ۱٪ |
| سوراخ شدن رحم | ابزار باعث سوراخ کوچکی در رحم شود | کمتر از ۰.۵٪ |
| سندرم آشرمن | ایجاد چسبندگی داخل رحم (در کورتاژهای مکرر) | نادر |
| آسیب به دهانه رحم | پارگی جزئی که معمولاً خود به خود خوب می شود | نادر |
نکته مهم: اگر پزشک مجرب و باتجربه کورتاژ را انجام دهد، تقریباً همه این عوارض قابل پیشگیری هستند. پس حتماً از یک متخصص زنان و زایمان خوب کمک بگیرید.
هزینه کورتاژ چقدر است؟
هزینه کورتاژ در ایران به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- نوع مرکز: بیمارستان دولتی، خصوصی یا مطب پزشک
- نوع بیهوشی: بیهوشی عمومی یا نخاعی
- شهر و تخصص پزشک
- نیاز به اقدامات جانبی مثل سونوگرافی همزمان
💡 پوشش بیمه: بیشتر بیمه های پایه و تکمیلی، کورتاژ درمانی (به تشخیص پزشک) را تحت پوشش قرار می دهند.
۷ سوال رایج شما درباره کورتاژ

خیر در حین عمل چون بیهوش هستید، اصلاً چیزی حس نمی کنید. بعد از عمل ممکن است کرامپ خفیفی مثل درد پریود داشته باشید که با مسکن ساده برطرف می شود.
پزشکان معمولاً توصیه می کنند حداقل ۱ تا ۳ سیکل قاعدگی طبیعی صبر کنید تا رحم کاملاً ترمیم شود. اما کورتاژ به خودی خود باعث ناباروری نمی شود مگر در موارد نادر سندرم آشرمن.
لکه بینی یا خونریزی خفیف تا ۱۰ روز طبیعی است. اگر خونریزی شدید (تعویض نوار بهداشتی هر ساعت) یا بیش از ۲ هفته طول کشید، به پزشک مراجعه کنید.
تب بالای ۳۸ درجه 🌡️
ترشحات بدبوی واژن 🦠
درد شدید شکم که با مسکن خوب نمی شود
خونریزی بسیار زیاد (خیس کردن نوار بهداشتی هر یک ساعت)
سرگیجه یا غش کردن
بله. داروهای بیهوشی معمولاً تأثیری بر شیر ندارند و پس از بیدار شدن از بیهوشی می توانید شیر دهید.
امروزه کورتاژ با ساکشن (مکش) به دلیل آسیب کمتر به دیواره رحم و خطر کمتر چسبندگی، روش ارجح است. با پزشک خود در این مورد صحبت کنید.
بهتر است ۲ تا ۳ روز استراحت کنید. اگر کار دفتری و سبک دارید، بعد از ۳ روز اشکالی ندارد. کارهای سنگین نیاز به ۱ هفته مرخصی دارد.
خلاصه و جمع بندی نهایی
کورتاژ یک روش ایمن، رایج و گاهی ضروری در پزشکی زنان است که هم برای تشخیص و هم برای درمان مشکلات مختلف رحمی به کار می رود.
| نکته کلیدی | توضیح |
| ✅ نترسید | با بیهوشی، هیچ دردی حس نمی کنید. |
| ✅ مراقبت کنید | ۲ هفته مراقبت دقیق، سلامت آینده شما را تضمین می کند. |
| ✅ زمان باروری | معمولاً تأثیری بر باروری ندارد، اما ۱ تا ۳ ماه صبر کنید. |
| ✅ پزشک خوب | مهم ترین فاکتور – حتماً متخصص مجرب انتخاب کنید. |
حرف آخر؛ شما تنها نیستید
اگر قرار است کورتاژ شوید، بدانید که هزاران زن دیگر این مسیر را رفته اند و سلامت کامل خود را به دست آورده اند. این فقط یک قدم کوچک در مسیر مراقبت از سلامت شماست.
نگرانی تان را بپذیرید، اما اجازه ندهید ترس شما را از درمان لازم دور کند. آگاهی، قدرتمندترین داروی شماست. 💪














