یائسگی به عنوان یک مرحله طبیعی از زندگی زنان است که با قطع عادت ماهیانه و پایان تولید هورمون های تخمک گذاری همراه می شود. در گذشته دوران یائسگی به معنای پایان دوره باروری زنان تلقی می شد، اما با پیشرفت های علم پزشکی و ظهور روش های جدید، بارداری بعد از یائسگی بدون وجود سیکل قاعدگی نیز امکان پذیر شده است.
موفق ترین روش ها برای بارداری بعد از یائسگی زودرس شامل موارد زیر هستند:
لقاح مصنوعی با تخمک های فریز شده
در این روش خانم ها می توانند در دوران جوانی و زمانی که فرایند تخمک گذاری آنها فعال است، تخمک های بالغ و سالم خود را فریز کنند و سپس هر زمان که تصمیم بارداری گرفتند، حتی در دوران یائسگی، از این تخمک ها استفاده کرده و باردار گردند. اطلاعات بیشتر در مورد فریزز تخمک و جنین را مطالعه بفرمایید.
روش آی وی اف با تخمک های اهدایی
این روش فوق العاده موفقیت آمیز بوده و برای خانم هایی که بعد از یائسگی تصمیم به بارداری دارند، می تواند مناسب باشد. در این روش تخمدان زن اهدا کننده با تزریق گنداوتروپین تحریک می شود و مراحل لازم برای بارداری فراهم می گردد. اطلاعات بیشتر در مورد بارداری با ای وی اف IVF
جوانسازی تخمدان
یکی دیگر از روش های جدیدی که بارداری در یائسگی را امکان پذیر کرده است، جوانسازی تخمدان است. در این روش به کمک درمان prp، پلاسمایی که سرشار از پلاکت است، نمونه خون خانم ها گرفته شده و به تخمدان تزریق می گردد؛ بدین ترتیب رشد و بلوغ مجدد تخمک ها تحریک و بدن برای بارداری آماده می شود.
کاهش قدرت باروری پس از یائسگی
در دوران یائسگی به دلیل کاهش میزان هورمون استروژن، تخمدان ها قادر به تولید این هورمون نبوده و روند تخمک گذاری متوقف خواهد شد. با توجه به اینکه هورمون استروژن کم می شود، قدرت باروری خانم نیز به مراتب کاهش پیدا خواهد کرد. در واقع زمانی که فرایند تخمک گذاری متوقف شود، اصطلاحا گفته می شود فرد یائسه شده و قدرت باروری خود را برای همیشه از دست داده است. اما علم پزشکی در این زمینه نیز مانند همه زمینه های دیگر کمک کننده است و می تواند با استفاده از روش های مختلف شانس باروری برای خانم های یائسه را نیز افزایش دهد.
معجزه بارداری در یائسگی
بارداری در دوران یائسگی یک پدیده بسیار نادر است؛ چرا که در این دوران خانم ها توانایی باروری خود را از دست خواهند داد. با این حال در دنیای امروز به کمک روش های نوین علمی، امکان بارداری پس از یائسگی زودرس فراهم گشته است که این موضوع تنها با استفاده از شرایط ویژه و روش های پیشرفته پزشکی امکان پذیر است. بعد از قطع کامل سیکل قاعدگی، پس از گذشت یک سال توانایی بارداری بدن خانم ها از بین خواهد رفت و فرایند تخمک گذاری و آزادسازی تخمک متوقف می گردد. اما پزشکان می توانند به کمک برخی از روش ها که چند مورد از آنها را در قسمت فوق عنوان کردیم، امکان بارداری را فراهم کنند.
به طور کلی یائسگی در سن ۵۰ سالگی رخ می دهد، اما برای برخی از خانم ها به دلیل شرایط پزشکی خاص یا عوامل ژنتیکی در سنین ۴۰ سال یا کمتر نیز این وضعیت پیش می آید. پس برای بارداری بعد از یائسگی ابتدا باید این موضوع مشخص شود که آیا خانم در وضعیت یائسگی زودرس قرار گرفته یا به صورت طبیعی یائسه شده است. پزشکان با در نظر گرفتن همه شرایط بیمار بهترین روش را برای بارداری بعد از دوران یائسگی انتخاب می کنند.
امکان برگشت تخمک گذاری در یائسگی
امروزه دیگر بارداری بعد از دوران یائسگی یک رویا نیست؛ زیرا حتی پس از سن ۵۰ سالگی با استفاده از روش های نوین می توان طعم شیرین مادر شدن را چشید. امکان برگشت تخمک گذاری در دوران یائسگی نیز از طریق روش های مختلفی همچون جوانسازی تخمدان ها و تحریک آنها برای رشد و بلوغ مجدد تخمک، وجود دارد؛ در نتیجه برای خانم هایی که به صورت طبیعی امکان بارداری ندارند، می توان از این روش استفاده کرد و با فعال سازی مجدد تخمک گذاری، شانس بارداری را افزایش داد.
احتمال بارداری پس از یائسگی زودرس
به طور طبیعی این پدیده فوق العاده نادر است، اما در برخی از مواقع ممکن است به دلیل تخمک های باقیمانده در تخمدان، خانم ها در دوران یائسگی زودرس، باردار گردند؛ به همین دلیل خانم هایی که دچار یائسگی زودرس می شوند، باید تا زمانی که به سن معمول یائسگی می رسند، از روش های پیشگیری از بارداری استفاده کنند؛ زیرا در این دوران در صورت فعالیت جنسی، ممکن است اسپرم و تخمک باقیمانده در تخمدان لقاح پیدا کرده و بارداری اتفاق بیفتد. البته این توصیه برای خانم هایی است که نمی خواهند باردار شوند. پس در پاسخ به این سوال که آیا بارداری بعد از یائسگی زودرس وجود دارد، باید بگوییم بله این مسئله ممکن است در شرایطی پیش بیاید.
خطرات بارداری بعد از یائسگی
همانطور که گفتیم بارداری پس از یائسگی به شکل طبیعی امکان ندارد و باید به کمک درمان های خاص و روش های مختلفی صورت پذیرد که این امر ممکن است پیامدها و خطراتی را داشته باشد. به عنوان مثال بر اساس تحقیقات به عمل آمده، خطرات بارداری پس از دوران یائسگی شامل مواردی از قبیل سقط جنین، تولد زودرس، نیاز به سزارین، فشار خون بالا در بارداری، تولد نوزاد با ناهنجاری های کروموزومی همچون سندروم داون و… می باشد.
لازم به ذکر است که از آنجایی که بارداری در دوران یائسگی با روش های پزشکی صورت می پذیرد و چند تخمک در محیط آزمایشگاهی وجود دارند، احتمال چند قلو زایی افزایش پیدا می کند که البته این امر به طور کلی مشکل ساز نیست. اما از آنجایی که مادر سن بالایی دارد و ممکن است بارداری بعد از قاعدگی خطرات بیشتری داشته باشد، این مسئله ممکن است دردسرساز گردد. پس اگر تمایل به بارداری پس از دوران یائسگی دارید، حتماً از قبل با پزشک مشورت کنید و تمام جوانب را در نظر بگیرید تا ایشان به شما راهنمایی های کامل را در این خصوص داشته باشند.
سوالات متداول
بهترین راه های پیشگیری از بارداری در این دوران قرص ضد بارداری ترکیبی، چسب ضد بارداری و حلقه واژینال ضد بارداری است.
اگر چه بارداری در این سن غیر ممکن تلقی نمی شود، اما فوق العاده کمیاب است.
برای انجام این کار باید به فوق تخصص زنان و زایمان مراجعه نمایید تا تمام آزمایشات لازم برایتان انجام شده و جوانب کار در نظر گرفته شود. ضمناً تمام نکات و دستورات پزشک متخصص خود را مو به مو عمل کنید.
یکی از شایع ترین عارضه یائسگی، پوکی استخوان است و این مسئله به دلیل کاهش استروژن ایجاد می شود؛ لذا به خانم ها توصیه می شود از مصرف مکمل ها و قرص های هورمونی تحت نظر پزشک غافل نشوند تا در دوران یائسگی کمتر با پوکی استخوان مواجه شوند.
